Makaleler 0

İstihbarat Türleri

İNSANİ (HUMINT) İSTİHBARAT

Bilinen En eski istihbarat toplama yoludur. İnsanı kullanarak hedefe sızma yöntemiyle, Temelinde sosyal mühendislik yatan , güç ve zayıflıkları, amaç ve niyetleri konusunda bilgi toplamaktır. Çoğunlukla operasyonel ve taktik istihbaratta kullanılır. Bu sistemin bilgi akışı genelde yavaştır. İletişim sınırlıdır Her tür insani yanılgıya açıktır. Fakat tüm zorluklara rağmen vazgeçilmez bir yöntemdir. 

 

SİNYAL İSTİHBARATI :

Sinyal İstihbaratı Sigint (Signals Intelligence), sinyallerin arasına girerek bilgi almayı ifade etmektedir. SIGINT hem kominikasyon tabanlı (Communications Intelligence – Comint) hem de kominikasyon tabanlı olmayan (Electronic Intelligence – Elint) sinyalleri kapsar. Yön bulma (Direction Finding – DF), alınan sinyalden yön bilgisinin elde edildiği kısımdır .  Elektronik sinyaller ve haberleşmeleri toplayıp analiz ederek, hedef kişilerin eylemleri hakkında fikir sahibi olmak için ihtiyaç duyulur. Sinyal İstihbaratı (SIGINT) bilgi alınacak olan elektronik sinyallerinden bilgi toplar. Analistler daha sonra bu ham verileri yabancı iletişim sistemlerinden, radarlardan ve silah sistemlerinden değerlendirip, harekete geçirici istihbarat haline getirirler. Bu sistemler tarafından üretilen bilgiler, hedef kişilerin gerçekleştirdikleri eylemleri ve niyetleri hakkında bilgi verir. Bu tür veriler, siber güvenlik ve siber istihbarat’da hayati bir rol oynar ve istihbarat servislerine ve savaş alanlarında da kritik bir avantaj sağlar.Elektronik harp meydana gelir. Günümüzde meydana gelen teknolojik buluş ve gelişmeler, istihbarat faaliyetlerini sürekli bir dönüşüme uğratmaktadır. Bu gelişmeler askeri istihbarat alanında, birçoğunun yanı sıra Sinyal İstihbaratı ve Elektronik İstihbarat gibi uygulama ve kavramları da beraberinde getirmektedir .Aynı zamanda karşı sinyal istihbaratı çalışmaları mevcuttur.

 

 

Ne İşe Yarar ? 

sinyal istihbarat sistemleri geliştiricileri için sinyal, kesme ve toplama sistemleri, frekans yönetimi araçları ve yüksek test ekipmanları gerekmektedir. Kablosuz teknolojilerin yaygınlığı gün geçtikte artmaktadır dolaysıyla güvenlik ve istihbarat zor hale gelmektedir. SIGINT yani sinyal istihbaratı genellikle askeri ve istihbarat teşkilatları tarafından sinyaller vasıtasıyla elde edilen bilgileri istihbarati bilgilere dönüştürmeye yarar. Bu bilgileri kimi zaman hayati derecede önemlilik içerebilir. Hava’da gezen milyonlarca sinyallerden elde edilen bu bilgiler genellikle ortam dinleme, veri trafiği kontrolü, gsm dinleme, okuma, karşı taraf hakkında bilgi toplamaya yaramaktadır.

FOTOĞRAF (VİDEO) İSTİHBARATI :

Kısacası fotografik istihbaratıdır. Fotoğraf yada resimleri inceleme ve analiz etme yoluyla elde edilen istihbarati  bilgilerdir. Bir fotoğraf üzerinden Birçok bilgiye ulaşabilirsiniz. Günümüzde gelişen teknoloji ile beraber birçok Akıllı cihazlarda GPS özelliği bulunmaktadır.

Adli bilişimde fotoğraflardan edinen konum bilgileri, makine bilgileri, montaj olup olmadığı, çekildiği tarih her şey önemli. Elbette bunları incelemek de mümkün. Bu şekilde fotoğrafları delil olarak kullanmak mümkün.

Bu cihazlarda çekilen yada elde edilen fotoğraflar, resmin arka kısmına GPS koordinatlarınızı işlemekle beraber  resmin değişikliğe uğrayıp uğramadığı hangi işletim sistemlerinde düzenlendiği gibi birçok bilgiyi de saklamakta.Kimi zaman Görüntüler, istihbarat toplama için hayati bir kaynak olarak kullanılmaktadır.

UYDU İSTİHBARATI :

 

Casus uydu [ keşif uydusu ], yer gözlem uydusu veya iletişim uydusu gibi geliştirilmiş askerî ve istihbarat donanım  uygulamaları içeren bir yapay uydu türüdür. Esasen uzay teleskopları gibi fakat farklı bir görüntü mekanizmasıyla uzaya doğru değil yeryüzüne doğru görüş alanına sahiptir. İlk nesil casus uyduları uzay yarışı ile 60’ların teknolojisiyle geliştirilen, sadece fotoğraf çekebilen (Amerikan Corona ve Rus Zenit fotografik keşif uyduları gibi) uydulardı. Fotografik film malzemesi yeryüzüne indirilerek keşif görüntüleri elde edilmişti. Paraşütle süzülerek yeryüzüne inen kapsüllerinden bilgilerin havada alınarak elde edildiği uydular yerlerini daha sonraları bir tür uzay aracı olarak da tanımlanabilecek (yeri değiştirilebilen uydular) sayısal görüntüleme yapan ve verilerini şifreleyerek radyo linkleri ile aktarabilen gelişmiş uydulara bırakmıştır. Kullanılabilir bilgilerin bir kısmı 1972’ye kadar ABD’nin var olan programları ile ilgiliydi. O dönem öncesi programların bazı bilgileri hala gizliliğe sahiptir .

RADAR İSTİHBARATI

RAdio (Aim) Detecting And Ranging /Radyo (Hedef) Algılama ve Menzil Tayini / anlamına gelmektedir. Elektromanyetik dalgalar ile konum bulan cihazlara, aygıtlara RADAR denir. Radarların frekansları 30 MHz ten 130 GHz e kadar uzanabilir. Teorik olarak aynı prensipte çalışan canlı yarasadır. Yarasaların gözleri olmadığı halde özellikle gece engellere çarpmadan uçabilmelerini sağlıyan kulaklarıdır. Yarasanın ağzından çıkan ses dalgaları engele çarpar ve tekrar yarasaya gelene kadar geçen süre ile engelin kendisine olan uzaklığını bulup buna göre hareket eder.

SİBER İSTİHBARAT :

Siber İstihbarat; hedef ülkenin siber uzaydaki altyapısını teşkil eden cihazlar, kablolar, enerji üreticileri, internet servis sağlayıcıları, sunucular vb. ile siber saldırı, siber istihbarat faaliyetlerinde bulunacak ya da siber savunma yapacak olan teknokratların, görevlilerin nitelik ve nicelik gibi özellikleri hakkında bilgi elde edilmesi ve değerlendirilmesidir. Bu tanımdan anlaşılacağı üzere, hedefe karşı yapılacak siber saldırı ya da bilgi toplama maksatlı faaliyetler öncesinde, siber istihbarat çalışmalarının yapılması gerekmektedir. Siber uzayda, gerekli koşulların sağlanması halinde saldırı faaliyetlerinin kim(ler) tarafından yapıldığını tespit etmek neredeyse imkansız olmaktadır. Bu durum, gizli servislerin ilgisini iyice çekmekte, yatırımlarını bu alana yapmalarına sebep olmaktadır. Gerek güvenliğin alınması, gerekse de siber istihbaratçıların yetiştirilmesi gibi konular, son dönemlerde pek çok devlet tarafından masaya yatırılmış, konuya olan ilgi artmıştır. İnternet üzerinden, özellikle sosyal medya kullanımı sayesinde algı oluşturulması, dezenformasyon ve manipülasyon gibi faaliyetlerde bulunarak, örtülü operasyonlar gerçekleştirilebilmektedir. Yakın bir gelecekte, siber saldırıların uluslararası ilişkilerde giderek daha önemli bir rol oynamasıyla birlikte, saldırıları kimin yaptığını bilmek politik açıdan atılacak misilleme gibi adımlar bağlamında temel bir sorun teşkil edeceği düşünülmektedir. Kimlik tespiti arayışı ise kimliği konusunda yanıltıcı ipuçları bırakan suçluların sayısında bir artışın da beraberinde getirilmesi beklenmektedir. Hayati önem taşıyan, kritik altyapı ve üretim sistemlerinin özellikle jeopolitik gerginlik dönemlerinde saldırganların ilgisini çekmeye devam edeceği de uzmanlar tarafından masaya yatırılmış bir başka önemli konu. Ayrıca mobil cihazları hedef alan ve güvenlik endüstrisinin adli analiz amacıyla mobil işletim sistemlerine tam erişim almakta zorlanacak olması gerçeğinden faydalanacak casusluk harekatlarıyla daha fazla karşılaşılacağı da öngörüler arasında. Bugün birçok birey/kurum, faaliyet alanlarını genişletmek, rakiplerinden farklı olabilmek, geliştirmiş oldukları sistemi pazarlayabilmek vb. sebeplerle istihbarat sözcüğünün albenisini kullanma eğiliminden hareketle, istihbarat faaliyetinde bulunduklarını dile getirmektedir. Bu kişiler/kurumlar, siber istihbaratı genel hatlarıyla; “Tehditlerin oluşmadan bilgisini alıp, gerekli savunma sistemine entegre ederek, benzer bir tehdit oluştuğunda savunma geliştirmekle uğraşmadan, savuşturma yöntemidir.” vb. şekillerde tanımlamaktadır. Bu tanım, siber saldırılara karşı önalıcı faaliyetler kapsamında yer alabilir. Dolayısıyla, siber tehditlerin önceden tespit edilmesi ve buna uygun savunma sistemlerinin geliştirilmesi, siber istihbarat değil, siber güvenlik ve/veya koruyucu güvenlik hizmeti kapsamında ele alınabilir. Siber Güvenlik ve İstihbarat, sadece teknik faaliyetlerle değil, sosyal mühendislik, psikolojik harp ve sair unsurlar kullanılarak da oluşturulabilmektedir. Angaje edilmiş, hedef örgüt içinde görevli kişilerin, fiziksel olarak sisteme girmesi, trojan, spyware, virüs vb. zararlı yazılımları sızdırması ya da laptop, harici disk, sabit disk vb. depolama alanlarını çalması da siber istihbarat faaliyetleri arasında yer almaktadır. Siber uzay, tradecraft olarak ifade edilen, espiyonaj yöntemlerinin farklı şekillerde kullanılabileceği bir alan haline gelmiştir. İnternetin, espiyonaj için en kullanışlı alan olduğu da ayrıca ifade edilmektedir. Espiyonaj, yani casusluk, esasen devletlere karşı yöneltilen gizli bilgilerin gizli yöntemlerle elde edilmesi faaliyetidir.Devletin veya stratejik ve askeri kurumlarının arşivlerindeki, veri bankalarındaki bilgilerin internet alt yapısıyla “hacking” vs. yöntemlerle ele geçirilmesi mümkün olabilir. Gerekli tedbirlerin alınmaması halinde, siber uzay üzerinden hassas verilere erişmek, bunları istihbarat oluşturmak maksatlı kullanmak ve karar alıcılara göndermek, konvansiyonel istihbarat yöntemlerine göre daha hızlı ve daha düşük bütçeli olarak görülmektedir. Bugün, siber uzaya bağlı olan her kullanıcının nerede olduğu, kiminle görüştüğü, ne konuştuğu, arkadaşları ve akrabaları, yakın zamandaki planları ve daha pek çok internet üzerindeki davranışıyla ilgili bilgi elde etmek mümkündür Siber istihbarat faaliyetleri, her zaman bilgi elde etmek amaçlı yapılmayabilir. Kimi zaman, hedef ülkenin e-devlet altyapılarının çökertilmesi, kurumlara ait web sitelerinin erişilemez hale getirilmesi, hacklenmesi, (prestij kaybı olabileceği gibi, çeşitli propagandaların duyurulması maksatlı da olabilir) e-ticaret siteleri, bankalar vb. altyapılara saldırı gerçekleştirerek, internet üzerinden yapılacak ticari ya da finansal işlemlerin duraklatılması, böylelikle ekonomik zarara uğratılması gibi amaçlar da taşıyabilir.

 

Açıkdan Yapılan İnsani İstihbarat :

Açık kaynak ile kasdedilen gazete, dergi, kitap, broşür, veri tabanları, internet, CD rom veya ikili görüşmeler sırasında elde edilenler de dahil olmak üzere kamunun kullanımına açık olan her türlü verileri oluşturan bilgilerdir. Açık Kaynak İstihbaratı; internet, gazete, televizyon gibi açık kaynaklarda yer alan ve herkes tarafından temin edilmesi mümkün olan bilgilerin istihbarat amaçlı olarak kullanılmasına verilen isimdir. Açık kaynak istihbaratına kısaca; açık kaynaklarda bulunan açık bilgilerin işlenerek istihbarat haline dönüştürülmesidir denebilir. Açık bilgi elde edildikten sonra anlamlandırılmaz ya da istihbarat haline dönüşmez ise OSINT’ten bahsedilemez.  OSINT, bu bilgileri temin etmiş ve bu doğrultuda yorum getirmişse üzerine düşeni yapmıştır denir. Bu noktadan sonra mesela; insani yardım amaçlı hava koridorlarının açılması karar vericilerin inisiyatifindedir. Açık Kaynak İstihbaratı’nın çeşitlenerek zenginleşmesinin en büyük nedenlerinden birisi internet ve sosyal medya araçlarının kullanımının yaygınlaşması olmuştur. Gerçekten de dünyanın gelmiş ve gelecek en büyük kütüphanesi olarak kabul edilebilecek Google başta olmak üzere sosyal medyanın yaygınlaşması; muazzam bir bilgi sirkülasyonunu, transferini ve üretimini sağlamıştır. Google Earth harita bilgisi hakkında muazzam imkanlar sunmaktadır. Araçlar için geliştirilen yer gösterme ve bulma cihazları da önemli birer açık kaynak haline dönüşmüştür. Öte yandan blog ve mikro blog (Twitter) gibi vasıtalarla bilginin kişisel yorumlanması süreçleri sağlanmakta, You Tube aracılığıyla da bilgi resmedilmektedir. Görüldüğü gibi açık kaynaklar bilginin temini aşamasına kadar bilginin kullanıcısına bilginin çeşitlendirilmesi, detaylandırılması, yorumlanması, görüntülendirilmesi ve nihayet iletilmesi işlevlerini görmektedir. Nihai kertede kullanıcıya bilgiyi sarfetme lüksü veya inisiyatifi kalmaktadır.

GİZLİ YAPILAN İNSANİ İSTİHBARAT  :

Çeşitli haber toplama metotlarıyla( – İnsani (humint) istihbarat veya casusluk – Fotoğraf istihbarat – Sinyal istihbarat – Radar istihbarat – İç güvenlik nedeniyle izleme – Nükleer istihbarat – Akustik istihbarat – Muharebe istihbarat ( keşif, gözetleme, inceleme uzmanı, ele geçirilen malzeme ve dökümanlar) – Suç istihbarat (Polis, Jandarma) Vb.) birlikte teknolojinin kullanımı ile belirli bir istihbarat ihtiyacı konusunda haber derleme kabiliyetine sahip kişilerden oluşur.

Administrator {Eren Talha Altun}

Siber Güvenlik Üzerine Araştırmalar Yapmaktayım. İnönü Üniversitesinde Gazetecilik Bölümü Okuyorum.
error: